Informacja dla klientów zewnętrznych dotycząca badania mięsa na obecność włośni

Do klientów zewnętrznych należą:

-osoby dostarczające do badania próby mięsa przeznaczonego na użytek własny,

-osoby dostarczające do badania próby mięsa z przeznaczeniem do sprzedaży bezpośredniej.

Zgodnie Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny (Dz. U. z 2024 r. poz. 981 z późn.zm) w  celu wykonania badania mięsa na obecność włośni u świń lub odstrzelonych zwierząt łownych z gatunków wrażliwych na zarażenie włośniem, w szczególności dzików należy z tuszy pobrać tkankę mięśniową o odpowiedniej masie, składającą się z mięśni predylekcyjnych, typowych dla danego gatunku. Próbkę pobiera się z jednego z mięśni w miejscach predylekcyjnych, uwzględniając kolejność miejsc predylekcyjnych określoną w
tabeli Nr 1.
W przypadku braku odpowiedniej ilości tkanki mięśniowej w pierwszym z miejsc predylekcyjnych próbkę pobiera się z kolejnych miejsc predylekcyjnych wymienionych w tej tabeli.
W przypadku gdy niemożliwe jest pobranie próbki z mięśni w miejscach predylekcyjnych, próbkę pobiera się z:
1) mięśni części żebrowej lub części mostkowej przepony, mięśni szczęki, języka lub mięśni brzucha albo gdy wymienione mięśnie są niedostępne, innych mięśni - w przypadku świń;
2) innych mięśni - w przypadku gatunków zwierząt innych niż świnie.

Tabela nr 1

Mięśnie predylekcyjne do pobrania próbek do badania:

Masa próbki dostarczonej do laboratorium nie powinna być mniejsza niż 100 g tkanki mięśniowej ze względu na możliwą konieczność przeprowadzenia badania potwierdzającego wynik dodatni.
Próbka nie powinna zwierać powięzi, tkanki łącznej i tkanki tłuszczowej.

Nie należy zamrażać próbek.

Zasady dostarczania próbek mięsa do pracowni badania mięsa na obecność włośni:

1. Próbki mięsa dostarcza się do pracowni badania mięsa na obecność włośni niezwłocznie po dokonaniu:

1) uboju, jednak nie później niż 24 godziny od poddania ubojowi zwierzęcia, z którego tuszy próbki zostały pobrane;

2) odstrzału, jednak nie później niż 48 godzin od dokonania odstrzału.

2. Do próbek mięsa pobranych od dzików odstrzelonych na obszarach podlegających ograniczeniom, nakazom i zakazom w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, które po odstrzale zostały skierowane do chłodni, nie stosuje się terminu wskazanego w ust. 1 pkt 2.

Próbki przechowuje się i transportuje w warunkach zapobiegających rozkładowi gnilnemu mięsa, przy czym próbek nie mrozi się.

Próbki do badań powinny być dostarczane w czystym, oznakowanym opakowaniu. Powinny być zabezpieczone i transportowane w warunkach niewpływających na ich jakość i przydatność do badania. Do czasu wykonania badania próbki należy przechowywać w temperaturze od 2 C do 8 C, aby spowolnić rozkład.                                                             

Dane potrzebne do  wypełnienia zlecenia  badania zewnętrznego mięsa na obecność włośni :

Dziki: - nr znacznika  dzika , data odstrzału , godzina odstrzału,  Koło Łowieckie i nr obwodu, miejsce ostrzału- (miejscowość , gmina)  ,  data pobrania próbek , imię i nazwisko osoby  pobierającej próbę, rodzaj próby(1)
Świnie:- nr gospodarstwa, data uboju, godzina uboju, miejsce uboju , adres gospodarstwa , data pobrania próbek, imię i nazwisko osoby  pobierającej próbę,  rodzaj próby (1).

(1) Rodzaj próby:

- filary przepony przy przejściu do części ścięgnistej
- część żebrowa/mostkowa przepony
- mięśnie żuchwowe
- mięsnie międzyżebrowe 
- mięśnie języka
- mięśnie przedramienia.

Autor:Tomasz Gajda (2026-08-04)

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Bolesławcu udostępnia do informacji ujednolicony wór druku "zgłoszenia padnięcia bydła, owiec, kóz". Jednocześnie przypomina, ze zgłoszenie może być dokonane w formie e-mail, pocztą tradycyjną lub drogą telefoniczną.

Druk w załączniku.

Autor:Tomasz Gajda (2023-09-26)

Upały są niebezpieczne dla zwierząt. W związku z prognozowanymi wysokimi temperaturami powietrza, Główny Lekarz Weterynarii apeluje o rozwagę  przy organizacji targów, wystaw, pokazów, konkursów oraz innych imprez plenerowych z udziałem zwierząt i zapewnienie zwierzętom szczególnej opieki podczas takich wydarzeń.

Ekstremalne upały stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia zwierząt. Długotrwałe przebywanie na słońcu, wysoka temperatura oraz stres związany z transportem i udziałem w wydarzeniach mogą prowadzić do przegrzania organizmu i związanych z tym niebezpiecznych konsekwencji.

 Organizatorzy wydarzeń oraz właściciele zwierząt powinni dokładnie ocenić, czy udział zwierząt w planowanych imprezach jest bezpieczny. W przypadku prognozowanych upałów niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków, dostępu do świeżej wody, możliwości schronienia przed nasłonecznieniem, a jeżeli nie jest to możliwe - zmienić termin wydarzenia lub zrezygnować z udziału zwierząt.

Dobrostan i bezpieczeństwo zwierząt powinny być zawsze najważniejsze. Pamiętajmy, że odpowiedzialne decyzje chronią zwierzęta przed cierpieniem i zagrożeniem ich zdrowia i życia.

Autor:Tomasz Gajda (2026-06-30)

Upały są niebezpieczne dla zwierząt. W związku z prognozowanymi wysokimi temperaturami powietrza, Główny Lekarz Weterynarii apeluje o rozwagę  przy organizacji targów, wystaw, pokazów, konkursów oraz innych imprez plenerowych z udziałem zwierząt i zapewnienie zwierzętom szczególnej opieki podczas takich wydarzeń.

Ekstremalne upały stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia zwierząt. Długotrwałe przebywanie na słońcu, wysoka temperatura oraz stres związany z transportem i udziałem w wydarzeniach mogą prowadzić do przegrzania organizmu i związanych z tym niebezpiecznych konsekwencji.

 Organizatorzy wydarzeń oraz właściciele zwierząt powinni dokładnie ocenić, czy udział zwierząt w planowanych imprezach jest bezpieczny. W przypadku prognozowanych upałów niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków, dostępu do świeżej wody, możliwości schronienia przed nasłonecznieniem, a jeżeli nie jest to możliwe - zmienić termin wydarzenia lub zrezygnować z udziału zwierząt.

Dobrostan i bezpieczeństwo zwierząt powinny być zawsze najważniejsze. Pamiętajmy, że odpowiedzialne decyzje chronią zwierzęta przed cierpieniem i zagrożeniem ich zdrowia i życia.

Upały są niebezpieczne dla zwierząt. W związku z prognozowanymi wysokimi temperaturami powietrza, Główny Lekarz Weterynarii apeluje o rozwagę  przy organizacji targów, wystaw, pokazów, konkursów oraz innych imprez plenerowych z udziałem zwierząt i zapewnienie zwierzętom szczególnej opieki podczas takich wydarzeń.

Ekstremalne upały stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia zwierząt. Długotrwałe przebywanie na słońcu, wysoka temperatura oraz stres związany z transportem i udziałem w wydarzeniach mogą prowadzić do przegrzania organizmu i związanych z tym niebezpiecznych konsekwencji.

 Organizatorzy wydarzeń oraz właściciele zwierząt powinni dokładnie ocenić, czy udział zwierząt w planowanych imprezach jest bezpieczny. W przypadku prognozowanych upałów niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków, dostępu do świeżej wody, możliwości schronienia przed nasłonecznieniem, a jeżeli nie jest to możliwe - zmienić termin wydarzenia lub zrezygnować z udziału zwierząt.

Dobrostan i bezpieczeństwo zwierząt powinny być zawsze najważniejsze. Pamiętajmy, że odpowiedzialne decyzje chronią zwierzęta przed cierpieniem i zagrożeniem ich zdrowia i życia.

Mając na uwadze dynamiczną sytuację epidemiologiczną w odniesieniu do choroby niebieskiego języka (BTV) w Europie i zagrożenie wystąpieniem zakażeń zwierząt w Polsce Powiatowy Lekarz Weterynarii w Bolesławcu przekazuje informacje o tej chorobie, objawach, zagrożeniach, sposobach jej zapobiegania.
Przypomina jednocześnie hodowcom, że niezwłoczne poinformowanie powiatowego lekarza weterynarii, najbliższy podmiot świadczący usługi lekarsko – weterynaryjne bądź wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o każdym podejrzeniu wystąpienia choroby jest obowiązkiem ustawowym.
 

O chorobie niebieskiego języka

Choroba niebieskiego języka (Bluetongue) jest zakaźną chorobą przeżuwaczy, zarówno domowych jak i dzikich (chorują na nią bydło, owce i kozy, ale także sarny, jelenie, łosie, afrykańskie antylopy, wielbłądy, słonie), wywoływaną przez wirus z rodzaju Orbivirus (Reoviridae). Zwierzęta nie zarażają się bezpośrednio od siebie, a jedynie poprzez owady kłująco-ssące z rzędu muchówek,  rodzaju kuczmany (Culicoides) oraz poprzez krew lub nasienie.

Na terytorium Polski choroba niebieskiego języka podlega obowiązkowi zwalczania.

Choroba nie przenosi się na inne gatunki zwierząt gospodarskich i domowych oraz na ludzi, co oznacza, że mięso, mleko, skóry i wełna oraz inne produkty pochodzące od przeżuwaczy nie stanowią zagrożenia dla ludzi. 

Objawy

Bydło zakaża się znacznie częściej niż owce, aczkolwiek bydło choruje rzadko. Ponadto choroba ta u bydła przebiega w łagodniejszej postaci niż u owiec. Po przechorowaniu bydło może stać się nosicielem zarazka, co prowadzi do zakażania kuczmanów i przenoszenia wirusa za ich pośrednictwem na zwierzęta zdrowe.

Z uwagi na długi okres wylęgania choroby objawy kliniczne u bydła mogą nie być widoczne nawet do 60-80 dnia po zakażeniu. Jednakże jeśli wystąpią, można zaobserwować:

• gorączkę,
• ślinotok,
• zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej jamy ustnej,
• owrzodzenie opuszki zębowej i niekiedy końca języka,
• zapalenie koronki i tworzywa racic, będące przyczyną kulawizny,
• u krów mlecznych - łuszczenie się naskórka strzyków i tworzenie się strupów,
• ronienia,
• rodzenie zdeformowanych cieląt, przy czym deformacje dotyczą najczęściej głowy. Na zakażenie najbardziej podatne są płody w okresie rozwoju mózgu.

U owiec choroba może przebiegać od zakażenia bezobjawowego lub postaci przewlekłej do nad ostrej i ostrej. Można zaobserwować następujące objawy kliniczne:

• bardzo wysoka temperatura ciała 41-42^oC,
• spadek kondycji, posmutnienie, depresja i utrata mleczności,
• obrzęk warg, powiek i małżowin usznych,
• silne zaczerwienienie błony śluzowej policzków i jamy nosowej,
• drobne wybroczyny pod śluzówką jamy ustnej i nosowej,
• owrzodzenie warg, opuszki zębowej oraz w niektórych przypadkach języka,
• duszność, ślinotok, obfity wypływ z nosa, początkowo surowiczy, następnie śluzowo-ropny i krwawy,
• wymioty mogące być przyczyną zachłystowego zapalenia płuc,
• przekrwiony, obrzękły, siny i wystający z jamy ustnej język,
• biegunka, kał z domieszką krwi,
• kulawizna jako następstwo zapalenia koronki i tworzywa racic,
• możliwe zapalenie płuc i zwyrodnienie mięśni,
• ciężarne samice mogą rodzić martwe lub zdeformowane jagnięta. 

Obowiązki posiadacza zwierzęcia

Niepokojące objawy - zgłoszenie

W przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt, a w szczególności:

• poronienia u bydła, świń, owiec i kóz,
• objawów neurologicznych u zwierząt,
• znacznej liczby nagłych padnięć,
• zmian o charakterze krost, pęcherzy, nadżerek lub wybroczyn na skórze i błonach śluzowych zwierząt kopytnych,
• podwyższonej śmiertelności zwierząt akwakultury,

posiadacz zwierzęcia (lub osoba mająca kontakt ze zwierzętami, w szczególności przy wykonywaniu obowiązków służbowych lub zawodowych) jest obowiązany do niezwłocznego zawiadomienia o tym do powiatowego lekarza weterynarii bezpośrednio lub za pośrednictwem lekarza weterynarii opiekującego się gospodarstwem albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Zgłoszenie podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt  jest obowiązkiem, którego niedopełnienie stanowi wykroczenie, którego niedopełnienie stanowi wykroczenie podlegające karze aresztu, ograniczenia wolności albo karze grzywny.

UWAGA: o każdym przypadku padnięcia bydła, owiec lub kóz należy natychmiast poinformować powiatowego lekarza weterynarii.
Posiadaczowi zwierzęcia, który dopełnił obowiązku zgłoszenia  podejrzenia przysługuje ze środków budżetu państwa zapomoga za zwierzę, które padło z powodu zachorowania na chorobę zakaźną zwierząt podlegającą obowiązkowi zwalczania zanim powiatowy lekarz weterynarii otrzymał informację o zgłoszeniu.

Po dokonaniu zgłoszenia - izolacja

Do czasu przybycia urzędowego lekarza weterynarii posiadacz zwierząt zobowiązany jest do:

• pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt;
• uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę, lub zwłoki zwierzęce;
• wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów, w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, wody, ściółki, nawozów naturalnych i innych przedmiotów znajdujących się w miejscu, w którym wystąpiła choroba.

Po przybyciu lekarza weterynarii - pomoc i współpraca

Posiadacz zwierząt zobowiązany jest do:

• udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy ich wykonywaniu;
• udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu.

Decyzje i rozporządzenia powiatowego lekarza weterynarii - przestrzeganie

Posiadacz zwierząt zobowiązany jest do przestrzegania nakazów i zakazów zawartych w decyzjach i rozporządzeniach wydanych w związku z podejrzeniem wystąpienia lub wystąpieniem choroby zakaźnej zwierząt. 

Za zwierzęta zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza weterynarii, związanego z nieprzestrzeganiem rozporządzeń, nie przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

Zasady ochrony przeżuwaczy przed chorobą

W celu ochrony zwierząt przed chorobą należy:

• wystrzegać się zakupu zwierząt pochodzących z niewiadomego źródła, bez świadectwa zdrowia,
• zapewnić okresowe wizyty lekarza weterynarii w gospodarstwie,
• zwalczać owady w pomieszczeniach inwentarskich, w których przebywają zwierzęta,
• w przypadku zauważenia objawów nasuwających podejrzenie choroby zakaźnej niezwłocznie zgłosić ten fakt powiatowemu lekarzowi weterynarii bezpośrednio lub za pośrednictwem lekarza weterynarii opiekującego się gospodarstwem albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Autor:Tomasz Gajda (2024-10-18)

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Bolesławcu informuje o konieczności  zgłaszania każdego znalezionego padłego lub odstrzelonego, w tym sanitarnie, dzika przez myśliwego, pracownika parku narodowego lub Służb Leśnych do Powiatowego Lekarza Weterynarii za pośrednictwem systemu informatycznego  ZIPOD przeznaczonego do tego celu.

Zgłoszenie, o którym mowa powyżej, powinno zawierać co najmniej następujące informacje:

       -  datę znalezienia padłego zwierzęcia lub odstrzału zwierzęcia,

       - obszar geograficzny, gdzie znaleziono martwe lub odstrzelone   zwierzę,

       - czy zwierzę zostało znalezione padłe czy zostało odstrzelone,

       - wiek i płeć zwierzęcia,

       - w przypadku odstrzału zwierzęcia – typ odstrzału (sanitarny, redukcyjny, inny) oraz informację na temat występowania

          objawów choroby przed odstrzałem,

       - w przypadku znalezienia martwego zwierzęcia - informację na temat stanu znalezionej tuszy.

•      Aplikacja dostępowa pod adresem:

               https://www.wetgiw.gov.pl/zipod

•      Instrukcja użytkowania aplikacji ZIPOD pod adresem:

              https://piwboleslawiec.ebip.info.pl/pi/piwboleslawiec/14871.pdf

Powiatowy Lekarz Weterynarii weryfikuje poprawność przekazywanych zgłoszeń.

          W przypadku gdy zgłoszenie znalezionego padłego lub odstrzelonego dzika, w tym odstrzelonego w ramach odstrzału sanitarnego, zostanie dokonane Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w inny sposób niż przy wykorzystaniu udostępnionego przez Inspekcję  Weterynaryjną systemu informatycznego-  Aplikacja ZIPOD , przeznaczonego do tego celu, kwota przysługująca za znalezienie padłego lub odstrzelonego dzika jest zmniejszana o 20 %.

Podstawa prawna: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI) z dnia 5 kwietnia 2024 r.w sprawie wprowadzenia w 2024 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

„Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie” Dz.U. poz.563     z 2024r. pkt. 3.12

Autor:Tomasz Gajda (2024-07-11)